ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك مەكەمە بولۋى قاجەت ەكەنىن ايتقان ورتالىق باسشىسى بۇل ولاردى قارجىلاندىرۋدى جەڭىلدەتەتىنىن دە جەتكىزدى.
«وسى ورايدا, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ءۇش قورىق اشىلدى. بۇل ۇلكەن جەتىستىك. ونىڭ ىشىندە, العاشقىسى – سارايشىق, ەكىنشىسى – جىلقى مالى العاش قولعا ۇيرەتىلگەن جەر ەكەنىن بۇكىل الەم مويىنداعان سولتۇستىك قازاقستانداعى بوتاي. ءۇشىنشىسى – بوزوق», — دەدى ول.
سونداي-اق سپيكەر جوبانىڭ تۇڭعىش رەت جالپىۇلتتىق دەڭگەيدە ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. ەلىمىزدەگى ءاربىر اۋىلدا, ەلدە مىڭجىلدىق تاريحى بار قاسيەتتى جەرلەر بۇرىننان بار. بۇل جوبا سونىڭ ءبارىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان.
«كيەلى جەرلەر ارقىلى ەل ءوز-ءوزىن تانۋ, تاريحىن, ءداستۇرىن تانۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىنەدى. تۋريستىك ساپارمەن سول جەرلەردى ارالاپ شىققاندا باتىستاعى اعايىندار شىعىستاعى قاسيەتتى جەرلەردى بىلسە, شىعىستاعى اعايىندار وڭتۇستىكتەگى جەرلەردى بىلسە, ءسويتىپ, بۇكىل قازاقستانداعى قاسيەتتى جەرلەر بارىنە بىردەي بەلگىلى بولسا, بۇل ەلدىڭ باسىن قوسادى. جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى دا وسى», — دەدى ب. ابدىعالي ۇلى.
سارايشىقتا وتىز ورىندىق جۇمىس ورنى اشىلادى. سولتۇستىكتەگى بوتاي مۋزەي-قورىعىندا دا وتىز ادامدىق جۇمىس ورنى قۇرىلماق. سول وڭىرلەردەگى ازاماتتار بۇل كيەلى جەرلەردى قىسى-جازى كۇتىپ-باپتاپ ۇستايتىن بولادى.
«سونىمەن قاتار بۇگىندە ءۇش جەردە ساپار ورتالىقتارى سالىنىپ جاتىر. ماسەلەن, الماتىداعى تامعالى تاسقا بارساڭىزدار, نە كۇتىپ الاتىن ادام جوق, نە كۇتۋشى جوق. وسى ولقىلىقتى جويۋ ماقساتىندا ساپار ورتالىعى سول جەردە اشىلادى. قالعان ەكەۋى وتىرار جانە ۇلىتاۋدا اشىلاتىن بولادى. ەندىگى جىلى سارايشىق قوسىلادى, ءسويتىپ جىل سايىن ينفراقۇرىلىم ارتا بەرەدى», — دەپ مالىمدەدى سپيكەر.
وڭىرلەردە كيەلى جەرلەر ءۇشىن قاراجات ءبولىنىپ جاتىر. مىسالى, شىعىس قازاقستاندا بەرەلگە, قورىق رەتىندە اشۋ كوزدەلگەن شىلىكتىگە قاراجات بولىنۋدە.
ء«سويتىپ, ءار وبلىس ءوز وڭىرىندەگى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا», — دەپ ناقتىلادى ول.
ب. ابدىعالي ۇلى وڭىرلەردە تاعى قانداي قاسيەتتى جەرلەردى قوسۋعا قاتىستى تالقىلاۋلار ءجۇرىپ جاتقانىن ايتتى. ماقساتى — ەسكەرىلمەي قالعان كيەلى جەرلەردى ەسەپكە الۋ. ياعني, كيەلى جەرلەر ءتىزىمى ءالى وزگەرۋى مۇمكىن, بۇل جۇمىستار جالعاسىن تابا بەرمەك.
«كيەلى جەرلەردى انىقتاعاندا ءبىز ەسكەرەتىن نەگىزگى كريتەريلەردىڭ ءبىرى ول – اڭىز. ويتكەنى بىزدە تەك قانا مازارلار مەن ۇڭگىرلەر عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تاس بار, سۋ بار, تاۋ بار. ولاردىڭ كونەلىگى ەمەس, حالىقتىڭ سوعان سەنىپ تاعزىم ەتۋىمەن, اڭىزىمەن مىقتى», — دەدى ول.
ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ تۋرالى زاڭعا «قاسيەتتى نىساندار» بابى ەنگىزىلسە, زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن زاڭدى تۇردە كيەلى جەرلەر قورعاۋعا الىنادى.
«ارنايى پاسپورت جاسالىپ, بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ءتىزىلىمى بولادى. ونداي ەسكەرتكىشتەرىمىز مەملەكەتتىك قورعاۋعا الىنادى. بۇگىن كوپتەگەن ەسكەرتكىشتەرىمىز مەملەكەتتىڭ قورعاۋىندا. مەملەكەتتىك تىزىمگە كىرمەگەن, بىراق ەل قاسيەتتى دەپ تانىعان ەسكەرتكىشتەر دە بار, سولاردى ەسكەرەتىن بولامىز», — دەپ ناقتىلادى بەرىك ابدىعالي ۇلى.
